Czy można  zmierzyć  ekologię  technologii  drukarskich (np fleksografia a rotograwiura)   celem porównania, która z nich jest bardziej ekologiczna ?

Polskie przepisy  dotyczące ochrony środowiska,  jak np.:

a) ustawa z 3.1.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

b) ustawa- Prawo ochrony środowiska czy też niezwykle istotne dla naszej branży rozporządzenia wykonawcze Ministra Środowiska do tej ustawy z:

b1)  27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości

b2)  4.11.2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (w tym załączniki 10 i 11)  

nakładają na producenta opakowań – w naszym ujęciu drukarnię-  obowiązki:

ad.a) uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która wymaga od przedsiębiorcy  Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – w naszym konkretnym przypadku *( Art. 66. 1.1)c) – ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko1))   przewidywanych rodzajów i ilości emisji, w tym odpadów, wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia.

Szereg zmiennych towarzyszących procesowi zadruku przyszłego opakowania  jest wynikiem inżynierii procesowej wynikającej z zastosowania konkretnej technologii drukowania  np.fleksografii  i określonych rozwiązań cyklu produkcyjnego – przykład  elementu cyklu: proces przygotowania i później magazynowania po druku – fotopolimerowej formy drukującej  i materiałów eksploatacyjnych (b.ważnym czynnikiem jest farba)  na etapie:  projektowania – przygotowania produkcji – produkcji i jej przetworzenia.

Wspomniane w części pierwszej dwa narzędzia analityczne:  ślad (odcisk) węglowy a właściwie kalkulator jego pomiaru oraz LCA mogą być wykorzystane do takiego porównania.  Jak dalece mogą być skuteczne i wiarygodne np. dla kupca opakowań zainteresowanego „ekologiczną” metodą drukarską dla wyprodukowanego opakowania?  Zatem, czy porównanie ekologiczne  technologii drukarskich  jest możliwe ?

Każde wiarygodne porównanie powinno mieć stały punkt odniesienia/referencyjny. Przykładowo czy drukarnia A jest bardziej ekologiczna od drukarni B? Dla uproszczenia można przyjąć podstawową – wg mnie – ścieżkę porównawczą ślad węglowy, czyli emisję CO2  do atmosfery.

Przykładowe pytania w kontekście samej hali maszyn drukujących:

  1. Jaka jest różnica w zawartości rozpuszczalników farb np.wklęsłodrukowych (mają one mniejszą lepkość*, ale też i inny skład rozpuszczalnika) względem fleksograficznych. Czy skala różnic  jest niewielka dla obu typów farb, aby przyjąć że nie mają wpływu na ocenę (bardziej lub mniej ekologiczna technologia drukowania opakowań).
  2. Czy i jak dalece różnica szybkości drukowania nakładowego maszyn porównywanych technik ma wpływ na emisję CO2lad węglowy bądź lub lca), biorąc pod uwagę też inne – zmienne parametry jak:
    1. średnia szerokość (długość cylindra drukującego) zadrukowywanej roli/wstęgi,
    2. raport (długość drukowania) ,
    3. grafika i wynikający depozyt-pokrycie farbą – czy powierzchnia drukowanego wzoru opakowania jest jedynym czynnikiem kwantyfikacji zużycia farby?  
    4. rodzaj zastosowanego podłoża(czy nie pochodzi z recyklingu) i wynikające z tego parametry farby rozpuszczalnikowej, a wcześniej proces wytworzenia podłoża w świetle emisji   CO2, czy też lca

 Czy fakt, że emisja rozpuszczalników organicznych (LZO = VOC) do atmosfery nie występuje bezpośrednio dla procesu drukowania farbami UV i wodnymi * uprawnia do stwierdzenia, że np. fleksografia stosując wszystkie 3 typy farb) daje wystarczające uprawnione do stwierdzenia lepszej ekologiczności danej technologii?

*fleksografia jako technologia (względem roto) ma jeszcze uv oraz wodorozcieńczalne w ramach bilansu emisji do środowiska składników farb.

Przy większej ilości maszyn drukujących i przekroczeniu określonego przepisami (**nie wszystkie drukarnie muszą być wyposażone w dopalarki  z uwagi na dopuszczalny dolny limit zużycia farb nie wymuszający takiej instalacji)  poziomu emisji obligatoryjne są dopalarki , które emitowane rozpuszczalniki zamieniają na gazy cieplarniane: parę wodną i dwutlenek węgla.  

Czy emisja gazów z procesu (zarówno rozp. org., , jak i CO2) jest porównywalna. Obie techniki druku są obecnie ekologiczne, gdyż stan techniki może zapobiec jakiejkolwiek emisji LZO w obu technologiach dzięki dopalaniu np. katalitycznemu.

Co więcej ciepło powstałe podczas dopalania emisji LZO w drukarni można wykorzystać i wykorzystuje się do np. technologicznych (ogrzewanie pomieszczeń, podgrzewanie wody), co dodatkowo pozwala oszczędzać na prądzie, gazie, oleju i węglu. 

Cytat ze strony Intergraf-u  (zrzesza obecnie 20 organizacji narodowych z 18 krajów Europy):  Pomimo iż przemysł poligraficzny    jest dużo mniej intensywny energetycznie  niż inne przemysły, redukowanie emisji i oszczędzanie energii  jest dziś priorytetem dla drukarni. W lutym 2010 Intergraf  wydał    „Rekomendacje w zakresie kalkulacji emisji CO2 w przemyśle graficznym ((Recommendations on CO2 emissions calculation in the printing industry) określające parametry, które powinny zostać  włączone do jakiekolwiek kalkulatora emisji COdla poligraficznej lokalizacji (drukarnia)  albo wydrukowanego produktu (opakowanie).

Rekomendacje wskazują 13 podstawowych parametrów, które uwzględniają  95% typowych emisji dwutlenku węgla z procesu drukowania. Cel: mają dać wspólne zrozumienie europejskie odnośnie wymogów dla wsparcia drukarń w wybieraniu należytego planu kalkulowania emisji CO2

Na moje zapytanie skierowane do SGPP  (Sustainable Green Printing Partnership) w USA otrzymałem następującą odpowiedź:

Hello Krzysztof,

The Sustainable Green Printing Partnership headquarters sent over your inquiry about comparisons among print processes regarding carbon footprinting. No such document exists. Even if we attempted to do this, there is significant variability within a single process. That is, depending on the type of flexo printer, solvent, water, UV, the footprint would be different.

Best regards,

Doreen

Doreen M. Monteleone, Ph.D., Principal

Opr.Krzysztof Januszewski