kan3- www1

Niezależnie od dobrej obecnej sytuacji i perspektyw  fleksografii1 (mam na myśli jej 3 podstawowe sektory) w klasycznym zakresie zastosowań technologia ta natrafić może na barierę dla swojego klasycznego rozwoju wynikającą z faktu, że „innowacyjność” w przypadku fleksografii powiązana jest ściśle z wyposażeniem drukującymi, prepressowym i przetwórczym  – importowanym w dużej mierze z UE, czyli margines na wartość dodaną5 przy braku badań podstawowych dla tej dziedziny w Polsce będzie ograniczony a drukarniom będzie trudniej tworzyć faktyczne innowacje.

W takiej sytuacji branża – wciąż rozwijająca się (nowe maszyny, nowe stanowiska pracy, stały wzrost zatrudnienia i zdolności produkcyjnej)  i eksportująca może być w niedogodnej pozycji w kontekście trudniejszego i niezawinionego, mniejszego dostępu do środków wsparcia. Spowodować to może w dłuższej perspektywie wyhamowanie zdolności konkurencyjnej (obniżenie opłacalności, malejąca marża, wciąż nasilająca się konkurencja wewnętrzna jak i zewnętrzna)  polskich produktów opakowaniowych co jest bezpośrednio powiązane z samymi towarami produkowanymi w Polsce na rynek krajowy jak i zagraniczny.

W tle jest też:

  1. brak instytucjonalnego-publicznego kształcenia zawodowego dla fleksografii i realnych – obserwując bieżące , trudne do skorygowania działania Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz ORE i lansowaną przez te instytucje przyszłościową strategię kształcenia zawodowego obejmującą też fleksografię perspektyw zmiany tej sytuacji.
  2. stała presja na ekologię.

Działania podejmowane w kierunku dopasowywania innowacji  w ramach już oferowanych maszyn/rozwiązań procesowych moim zdaniem powinno się nazywać imitacjami ponieważ prawdopodobnie nie zaoferują jakościowej zmiany w finalnym produkcie czy procesie.

Rozwiązaniem opcjonalnym-równoległym (odejście od głównego nurtu klasycznego opakowania) jest wsparcie drukarni fleksograficznej  (przede wszystkim MŚP) w zakresie fleksotroniki2

fleksotronika3w ramach szeroko rozumianej tematyki produktowej obejmującej ten nowy wyraz2   jako potencjalne, nowe, innowacyjne dziedziny zastosowania dla fleksografii   Polska Izba Fleksografów zainteresowana jest komunikowaniem nowej wiedzy do naszej branży i od 2010 roku m.inn. zaprasza i finansuje przyjazdy specjalistów spoza kraju na nasze coroczne Forum Fleksograficzne celem zaprezentowania polskim fleksografom aktualnej wiedzy w tej perspektywicznej dziedzinie, ale też merytorycznego przygotowywania do podejmowania strategicznych decyzji biznesowych. Przedsiębiorcy są zainteresowani nowymi rozwiązaniami.

Właściwości taniej elastycznej fleksograficznej formy drukowej, zakres grubości linii, drukowanie (wzór) i/lub powlekanie (apla) w procesie z roli na rolę  (wstęgi na wstęgę) np. cienkiego elementu przewodzącego z wykorzystaniem płynnej farby/pasty na podłoże stwarzają fleksografii nowe obszary zastosowań w aspekcie produkcji masowej dla:

  1. nowych produktów w zakresie nowej generacji opakowań „funkcjonalnych3” 
  2. współtworzenia (sam wydruk fleksograficzny np.farbą przewodzącą tworzy jedynie element finalnego produktu) nowych – np. giętkich, ulepszonych bądź tańszych produktów rynkowych. Oczywiście w obszarze „elektroniki drukowanej”  od dawna stosowane są inne technologie drukarskie, ale fakt nadrukowywania struktury przewodzącej lub powlekania w fleksograficznym procesie wstęgowym stwarza perspektywę przeskalowania-ekonomizacji procesu wielkoseryjnego dla tej technologii.

Realizacja fleksotroniki2 w Polsce:

Relacja: instytucja BR – przedsiębiorca – organizacja branżowa (reprezentująca przedsiębiorców) – rynek  powinna być poprawiona. Obecnie jest ona asymetryczna na rzecz dominującego sektora BR a udział organizacji branżowej jest zdecydowanie pomijany.

Komentarz do powyższego  oraz wybrane spostrzeżenia i zdarzenia wynikające m.inn. z naszych działań :

  1. naukowiec/y prowadzi badania w jednostce badawczej (politechnika/instytut/ośrodek naukowy) wyposażonej w aparaturę. Bardzo często nowoczesną. Niejednokrotnie jest on zapoznany z międzynarodowym rynkiem badawczym oraz wynikającymi tendencjami  rozwojowymi uczestnicząc np. w zagranicznych stażach, konferencjach itp. finansowanych generalnie w ramach środków budżetowych (pośrednio pochodzących z podatków przedsiębiorców)  czy też zewnętrznych,
  2. zauważalna jest naturalna tendencja do prowadzenia badań bez wyraźnego ukierunkowania rynkowego (jako weryfikatora), czyli w pewien sposób realizacja ”grantu” dla otrzymania dofinansowania,
  3. płacący podatki przedsiębiorca przede wszystkich zajmuje się biznesem (bieżąca działalność, aby były przychody/zyski, kontrolowanie płynności finansowej,…); nie jest  wystarczająco „wyposażony5” we właściwą wiedzę, aby podejmować długoterminowe decyzje strategiczne w obszarze „autentycznej” innowacyjności.  Musi się poświęcać bieżącej pracy przynoszącej zysk (i to w sytuacji braku w Polsce szkoły-ośrodka zawodowego edukującego fachowców dla fleksografii) oraz równolegle konieczności finansowania z własnych środków wyjazdów na b.kosztowne imprezy tematyczne typu ”printed electronics”,
  4. organizowane w Polsce imprezy dot. szeroko ujętej kolejnej perspektywy dla innowacji koncentrują się na dostępnych programach wsparcia, ścieżkach realizacji innowacji, etc. ale co jest najważniejsze dla przedsiębiorcy (szczególnie u nas gdzie niestety importujemy zasoby technologiczne) – nie ma „źródeł inspiracji innowacyjnego-nowego produktu” lub tworzących go technologii.
  5. brak przykładów-namacalnych korzyści potęgujący tendencję: zamiast ryzykować finansowanie nieprzewidywalnego nieznanego lepiej bezpiecznie kupię nową maszynę, ale z świadomością niskiego marginesu zysku i wysokiej konkurencji jako substytucja skoku na „głęboką wodę”,
  6. obcojęzyczne (krajowe nie są mi znane materiały) opracowania, analizy rynkowe są bardzo drogie,
  7. brak ogólnie dostępnej,  dla naszej branży bazy informacyjnej nt. realizowanych tematycznych projektów badawczych czy wdrożeniowych w tym obszarze z jednoczesną informacją podstawową celem popularyzacji tej bardzo interesującej dziedziny,
  8. rynek mający świadomość i zainteresowany innowacyjnymi produktami oczekuje na tani, przyjazny dla środowiska, bezpieczny  sprawdzony funkcjonalnie przydany    produkt,
  9. widoczna konkurencja, niechęć do współpracy poziomej,
  10. realizowane projekty są kosztowne z ryzykiem niepowodzenia,
  11. rolą izby branżowej-gospodarczej, jako uczestnika tworzenia „nowej rzeczywistości produkcyjnej” w branży fleksograficznej mogłoby być inicjowanie potencjalnie nowych kierunków inwestycji nie tylko wśród fleksografów ale i kupców opakowań szczególnie w sektorze FMCG, animowanie i organizowanie merytorycznych inicjatyw (konferencje, wyjazdy studialne) jak i ew. podjęcie się roli potencjalnego koordynatora (konieczność spełnienia wymagań) powiązań biznesowych typu klaster bądź start-up.

Przykładowe 2 refleksje:

  1. Istnieje niebezpieczeństwo powtórzenia wariantu „imitacji” a nie innowacji w omawianej dziedzinie w Polsce przez fakt, że zewnętrzni producenci – tak jak w przypadku klasycznej fleksografii – b. skutecznie majoryzują  rynki,
  2. Kto daje impuls/koncepcję nowego produktu? Z  jednej strony są już realizowane prace badawcze, pewne wizje produktów ale z drugiej strony nie ma konkretnego produktu i zapotrzebowania rynkowego – oczywiście istotną determinantą jest m.inn.koszt jednostkowy po przeskalowaniu. Tutaj ważnym partnerem może być drukarnia:
    1. jest „na styku” nauki i rynku, przy czym tak naprawdę – w obliczu większej wiedzy naukowca – na starcie jest ona niestety na gorszej pozycji ,
    2. ma własne, biznesowe zainteresowanie, aby zaoferować produkt o parametrach nieosiąganych przez konkurencję lub zaoferować na rynek „nową potrzebę” z jednoczesnym produktem,
    3. ponosi największe ryzyko straty finansowej podczas gdy sektor naukowy jest w uprzywilejowanej sytuacji: „lepiej” finansowany- niejednokrotnie to środki budżetowe-publiczne bez angażowania kapitału prywatnego i konieczności zwrotu.

Nasza propozycja dla branży poligraficznej:  powołanie grupy inicjatywnejPolska fleksotronikazainteresowanych serdecznie  zapraszamy do zgłaszania uwag, współdziałania jak  i na spotkanie  planowane na przełomie kwietnia/maja2018 – o terminie powiadomimy i cieszylibyśmy się z potwierdzenia udziału  !

OpracowanieKrzysztof Januszewski

1 jest uniwersalną technologią drukowania (zadrukowywuje praktycznie wszystkie podłoża: papier, karton, tekturę falistą, folie i laminaty, aluminium) i w ostatnich latach oraz obecnie jest najbardziej rozwijającą się na świecie i w Polsce technologią drukowania w ogólnym segmencie opakowań i perspektywą wykorzystania w drukowanej elektronice (smart packaging, opakowania funkcjonalne) na masową skalę. Fleksografia ma wysoki stopień przetworzenia. Jest potrzebna m.inn. producentom towarów, które często opakowywane są właśnie dzięki nam, zaopatruje w opakowania np. przemysł spożywczy: mleczarstwo, używki, przetwórstwo artykułów rolniczych, mrożonki, napoje, cukiernictwo, piekarnictwo; przemysł mięsny, daje opakowania dla karmy dla zwierząt czy materiałów budowlanych… 

2proponowany przeze mnie nowy tematyczny wyraz łączy:

  1. pierwszy człon: elastyczność/giętkość (ang.flexible) co jest domeną fleksografię (choć innym sektorem ważnym dla tej technologii jest zadruk tektury falistej oraz materiałów włóknistych)
  2. drugi człon: elektronikę drukowa(l)ną (organiczną, elastyczną czy plastikową (ang.: printed/printable, organic, elastic, plastic electronics oraz dziedziny pokrewne, np. rfid, , etc. ) Biorę też pod uwagę perspektywę zacierania się różnicy/linii podziału lub poszerzanie się obszaru wspólnego  dla opakowań funkcjonalnych/nowej generacji***. Jeżeli specjaliści i naukowcy nie odrzucą takiej propozycji terminologicznej a „rynek” przyjmie takie określenie –  propozycja „fleksotronika” może stworzyć tytularne, popularne uogólnienie-jako jednowyrazowy komunikat  dla przekazywania tematycznych treści poza obszar zróżnicowanej terminologii stosowanej przez specjalistów/naukowców.  Przykładem jest program konferencji – tematyczne grupy wykładowe europejskiej edycji „printed electronics’2017 (poniżej):

3 dla potrzeb tej notatki zastosowany został  jeden uniwersalny wyraz „funkcjonalny”  obejmujący  różne typy opakowań:  inteligentne, sprytne/mądre czy inter/aktywne.

4 najlepiej krajową, pierwotną i patentowalną wiedzę wdrożoną.

5 bardzo zróżnicowane wyzwania technologiczne: skala „nano”, wysokie wymagania dot. pasowania czy kontrolowania warstwy farby/reologia, inne materiały i farby, przewodność, transfer sygnału/danych, etc.